Pensioenrechten bij ziekte, moederschap, ouderschapsverlof en landingsbaan: wat u moet weten
De meeste werknemers hebben een beroepsloopbaan die naast perioden van effectieve arbeid ook perioden van inactiviteit bevat. In deze SoCompactbekijken we de implicatie van vier van die inactiviteitsperioden op de pensioenrechten van de werknemer. Uiteraard houden we hierbij rekening met de Wet van 30 mei 2026 houdende de pensioenhervorming die over ongeveer drie maanden in werking treedt en met de Wet van 22 juli 2026 tot invoering van een beperkingspercentage in de pensioenregeling van de werknemers, die afgelopen zomer gepubliceerd werd en pas volgende zomer in werking treedt.
Band tussen effectieve arbeidsprestaties en de opbouw van pensioenrechten versterken
Op 1 januari 2027 treedt de Wet van 30 mei 2026 houdende de pensioenhervorming grotendeels in werking. Een van de doelstellingen van die wet is de band tussen effectieve arbeidsprestaties en de opbouw van pensioenrechten te versterken. Dat doet men onder meer door bepaalde loopbaanperioden waarin niet werd gewerkt (zoals perioden van ziekte) niet in aanmerking te nemen voor de opbouw van bepaalde nieuwe pensioenrechten.
Ook de Wet van 22 juli 2026 tot invoering van een beperkingspercentage in de pensioenregeling van de werknemers, die op 1 juli 2027 in werking treedt, streeft het vermelde doel na en beperkt hiertoe de mate waarin bepaalde gelijkgestelde perioden (perioden waarin niet werd gewerkt maar waar wel pensioenopbouw plaatsvond) meetellen voor de pensioenopbouw tot een bepaald percentage.
Voorwerp van deze bijdrage
Voor deze bijdrage selecteerden we vier veel voorkomende inactiviteitsperioden in de loopbaan van een werknemer (ziekte en arbeidsongeschiktheid, moederschapsrust, ouderschapsverlof, landingsbaan) en gaan we na wat de gevolgen zijn van die inactiviteitsperioden voor de vijf hierna vermelde maatregelen/berekeningselementen in de pensioenregeling der werknemers.
We beperken ons in deze bijdrage tot de situatie van de werknemer met een niet-gemengde loopbaan d.w.z. de werknemer die zijn hele loopbaan als werknemer heeft gewerkt.
De vijf maatregelen/berekeningselementen zijn:
1. De loopbaan van de werknemer. De loopbaan is een van de elementen die bepalend is bij de berekening van het rustpensioen van die werknemer. Hoe langer die loopbaan is, hoe hoger het rustpensioen van de werknemer in principe zal zijn. De loopbaan wordt gevormd door de gewerkte perioden, de niet-gewerkte perioden die gelijkgesteld worden met gewerkte perioden (en de geregulariseerde perioden). Een volledige loopbaan telt 14.040 gewerkte, gelijkgestelde of geregulariseerde dagen, dit zijn 45 jaren van 312 dagen. Heeft een werknemer een lange loopbaan en de grens van 14.040 dagen bereikt? Dan kan het zijn dat bepaalde gelijkgestelde perioden niet meetellen voor zijn pensioen als werknemer.
2. Het 'gewoon vervroegd pensioen'. Een werknemer kan voor de wettelijke pensioenleeftijd op rustpensioen gaan, mits hij een loopbaan bewijst van een voldoende aantal kalenderjaren en een bepaalde minimumleeftijd heeft bereikt. De minimumleeftijd en bijhorende loopbaanduur voor het ‘gewoon vervroegd pensioen’ bedragen:
- 60 jaar en 44 loopbaanjaren (met elk minstens 156 gewerkte en gelijkgestelde dagen*)
- 61 of 62 jaar en 43 loopbaanjaren (met elk minstens 156 gewerkte en gelijkgestelde dagen*)
- 63, 64 of 65 jaar en 42 loopbaanjaren (met elk minstens 156 gewerkte en gelijkgestelde dagen*).
*Voor het eerste loopbaanjaar volstaan 104 dagen.
3. Het ‘bijzonder vervroegd pensioen’: nieuwe mogelijkheid om vanaf 60 jaar met pensioen te gaan na een lange loopbaan met veel effectief gewerkte dagen. Naast de bestaande mogelijkheden voor vervroegd pensioen, kan een werknemer vanaf 2027 op 60 jaar met pensioen gaan als hij minstens 42 loopbaanjaren heeft met elk minstens 234 gewerkte en gelijkgestelde dagen.
4. De nieuwe pensioenbonus. Vanaf 1 januari 2027 kan een werknemer een pensioenbonus krijgen (= een verhoging van zijn bruto pensioenbedrag) als hij zijn rustpensioen uitstelt tot na de wettelijke pensioenleeftijd, en aan de volgende loopbaanvoorwaarden voldoet:
- 35 loopbaanjaren met elk minstens 156 gewerkte en gelijkgestelde dagen
- 7.020 gewerkte en gelijkgestelde dagen over de volledige loopbaan
De werknemer kan deze bonus beginnen opbouwen vanaf 1 januari 2026 als zijn pensioen pas ingaat in 2027 of later.
5. De pensioenmalus. De malus is een vermindering van het bruto pensioenbedrag van de werknemer die vanaf 1 januari 2027 zal toegepast worden als de werknemer vervroegd met pensioen gaat en niet voldoet aan de volgende loopbaanvoorwaarden:
- 35 loopbaanjaren met elk minstens 156 gewerkte en gelijkgestelde dagen
- 7.020 gewerkte en gelijkgestelde dagen over de volledige loopbaan
Implicatie van de vier onderzochte inactiviteitsperioden op de vijf vermelde (maat)regelen
Perioden van ziekte/arbeidsongeschiktheid
Een onderscheid moet gemaakt worden tussen enerzijds perioden van ziekte/arbeidsongeschiktheid met recht op gewaarborgd loon betaald door de werkgever en anderzijds perioden van ziekte/arbeidsongeschiktheid met recht op een uitkering betaald door het ziekenfonds of een uitkering op grond van de arbeidsongevallen- of beroepsziektewetgeving.
De dagen van ziekte/arbeidsongeschiktheid vergoed door de werkgever (gewaarborgd loon) worden voor de vijf hierboven vermelde (maat)regelen als een echte arbeidsdag en niet als een gelijkgestelde dag beschouwd.
Dagen van ziekte/arbeidsongeschiktheid met recht op een uitkering betaald door het ziekenfonds of een arbeidsongevallen- of beroepsziekte-uitkering worden, voor de bepaling van de loopbaan op grond waarvan het rustpensioen berekend wordt, als gelijkgestelde dagen beschouwd. Die dagen vallen ook niet onder toepassing van het hierboven vermelde beperkingspercentage voor gelijkgestelde perioden. Voor het vermijden van de pensioenmalus en voor de opening van het recht op een ‘gewoon vervroegd pensioen’, wordt met deze dagen eveneens rekening gehouden.
Voor het openen van het recht op het ‘bijzonder vervroegd pensioen’ en voor het opbouwen van de nieuwe pensioenbonus tellen de dagen van ziekte/arbeidsongeschiktheid met recht op een uitkering niet mee.